Listy wsparcia kierowane do prymasa J贸zefa Glempa w obliczu wprowadzenia stanu wojennego.

(opracowanie Rafa艂 G贸rny)

Wprowadzenie stanu wojennego w Polsce (13 grudnia 1981 roku) nie pozosta艂o w Europie wydarzeniem anonimowym. Szerokim echem odbi艂o si臋 ono we Francji, gdzie niemal偶e natychmiast przyst膮piono do organizowania pomocy materialnej dla polskiego spo艂ecze艅stwa. Olbrzymim zaanga偶owaniem na rzecz obrony podstawowych praw wolno艣ci wykaza艂 si臋 ko艣ci贸艂 francuski. Katolicki dziennik 鈥濴a Croix鈥 publikowa艂 na swoich 艂amach odezwy hierarch贸w ko艣cielnych: biskupa Jeana Vilneta, 贸wczesnego przewodnicz膮cego konferencji episkopatu Francji oraz biskupa Pary偶a, Jean-Marie Lustigera, podnosz膮cych wol臋 przetrwania trudnych chwil. 19 grudnia ten偶e dziennik 鈥濴a Croix鈥 zaapelowa艂 do spo艂ecze艅stwa francuskiego, by pisa膰 listy do prymasa Polski, J贸zefa Glempa, pot臋piaj膮ce wprowadzenie stanu wojennego w Polsce i wyra偶aj膮ce duchowe wsparcie dla wszystkich Polak贸w 鈥 braci i si贸str w wierze katolickiej. 

Listy adresowane do polskiego hierarchy ko艣cielnego kierowano do Polskiej Misji Katolickiej w Pary偶u, mieszcz膮cej si臋 przy rue Saint-Honor茅. Korespondencja ta, zachowana do dnia dzisiejszego, ze wst臋pnych szacunk贸w liczy oko艂o 60 tysi臋cy list贸w. Ich tre艣膰 w znacznej mierze stanowi szablonowy tekst zredagowany przez dziennik 鈥濴a Croix鈥. Nie brak jednak偶e po艣r贸d nich list贸w indywidualnych, wyra偶aj膮cych emocjonalny stosunek do Polak贸w. Pisali g艂ownie katolicy, podkre艣laj膮c sw贸j zwi膮zek z ko艣cio艂em powszechnym i papie偶em Janem Paw艂em II. Starsi nadawcy niejednokrotnie wspominali czasy II wojny 艣wiatowej, sw贸j udzia艂 w dzia艂aniach wojennych, lub pobyt w obozach koncentracyjnych, gdzie mieli okazj臋 spotka膰 polskich wsp贸艂wi臋藕ni贸w. Nieco m艂odsi pisali o swoich podr贸偶ach do Polski i polskich przyjacio艂ach. Najm艂odsi natomiast, kt贸rzy nie zawsze potrafili pisa膰, rysowali laurki. W艣r贸d tych list贸w mo偶na znale藕膰 te napisane zar贸wno przez kilkuletnie dzieci, jak i przez osoby dziewi臋膰dziesi臋cioletnie. Wiele jest list贸w od duchownych katolickich – ksi臋偶y, zakonnik贸w, czy si贸str zakonnych. Swoje wyrazy wsparcia na r臋ce polskiego prymasa kierowali r贸wnie偶 francuscy misjonarze, pracuj膮cy na innych kontynentach. Katolickie parafie z terenu ca艂ej Francji przesy艂a艂y dziesi膮tki stron, zawieraj膮cych podpisy wiernych zbierane podczas niedzielnych mszy 艣wi臋tych. Jeden z proboszcz贸w napisa艂, 偶e zebra艂 973 podpisy swoich parafian, kt贸rzy duchowo wspieraj膮 Polak贸w i zapewniaj膮 o swojej modlitwie. Zdarza艂y si臋 tak偶e listy w j臋zyku polskim, pisane przez mieszkaj膮cych we Francji Polak贸w. Ca艂a ta korespondencja 艣wiadczy o tym, 偶e w akcj臋 og艂oszon膮 przez dziennik 鈥濴a Croix鈥, zaanga偶owa艂y si臋 setki tysi臋cy Francuz贸w, kt贸rzy nie tylko duchowo 艂膮czyli si臋 ze spo艂ecze艅stwem polskim, lecz udzielali r贸wnie偶 wsparcia materialnego, do艂膮czaj膮c do swojej korespondencji czeki lub pieni膮dze.

Zbi贸r list贸w do prymasa Polski przechowywany jest w Archiwum Polskiej Misji Katolickiej we Francji, tworz膮c zesp贸艂 nr 36. Obecnie trwaj膮 prace nad ich porz膮dkowaniem i inwentaryzacj膮. Korespondencja prezentowana poni偶ej pochodzi w ca艂o艣ci ze wspomnianego zespo艂u nr 36, jednak偶e z uwagi na fakt opracowywania tego zespo艂u, nie otrzyma艂a jeszcze sygnatur porz膮dkowych.

List ks. Josepha Garniera, francuskiego misjonarza na Wybrze偶u Ko艣ci S艂oniowej > przejd藕

List uczni贸w 6 klasy szko艂y 艣w. Wiktora w Valence > przejd藕

List rektora sanktuarium Matki Bo偶ej w Lourdes, ks. Josepha Bordesa > przejd藕

List Weroniki, studentki z Ch芒teauroux, napisany w j臋zyku polskim > przejd藕

List polskiej rodziny mieszkaj膮cej w Rochefort > przejd藕

List s. Romualdy ze Zgromadzenia Si贸str 艢w. Rodziny z Bordeaux > przejd藕

List polskiej rodziny z Grand Couronne > przejd藕

Czek na 500 frank贸w, do艂膮czony do jednego z list贸w > przejd藕

Karta pracy z 1943 r. i za艣wiadczenie o pobycie w obozie pracy w Hucie Pok贸j ko艂o Bytomia do艂膮czone w li艣cie mieszka艅ca Grisolles > przejd藕

Laurki dzieci臋ce > przejd藕